Skip to Navigation

Ευριπίδης Στυλιανίδης: Να γκρεμιστεί το τείχος της Λευκωσίας όπως στο Βερολίνο

Λευκωσία: Όπως γκρεμίστηκε το τείχος του Βερολίνου, της προτελευταίας διχοτομημένης ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, έτσι να γκρεμιστεί και το τείχος της Λευκωσίας. Αυτή την ευχή εκφράζει ο πρώην υπουργός της Ελλάδας και τέως βουλευτής Ροδόπης, Δρ. Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης, επίκουρος καθηγητής Νομικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. Η λύση, τονίζει, πρέπει να εξευρεθεί με όρους αξιοπρέπειας και βιωσιμότητας, όχι με όρους υποταγής ή με παραδοχή ότι οι Κύπριοι είναι δεύτερης κατηγορίας Ευρωπαίοι πολίτες. Με αφορμή την παρουσίαση στη Λευκωσία του τελευταίου του βιβλίου, μιλήσαμε για τα δύο άκρα του Ελληνισμού, την ιδιαίτερή του πατρίδα τη Θράκη και την Κύπρο.

«Θράκη, το επόμενο βήμα…», το τελευταίο σας βιβλίο των εκδόσεων Μίνωας, το οποίο παρουσιάσατε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Βουλής Δ. Συλλούρη, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο...
Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια στοιχειοθετημένη επιστημονική μελέτη για τη Θράκη. Παράλληλα είναι μια κατάθεση εμπειριών που έζησα παλεύοντας για την οικοδόμηση μιας ανοικτής δημοκρατικής κοινωνίας-πρότυπο, η οποία σέβεται τα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα και αποτελεί τον καθρέπτη της σύγχρονης Ελληνικής Δημοκρατίας. Μέσα από το βιβλίο αναδεικνύονται πτυχές της τουρκικής παρεμβατικής πολιτικής για τη μειονότητα στην περιοχή, μαρτυρίες του ίδιου του Ταγίπ Ερντογάν όταν επισκέφτηκε τη Θράκη που επιβεβαιώνουν την επιτυχία της ελληνικής μειονοτικής πολιτικής. Αναδεικνύονται και ανησυχητικά στοιχεία, τα οποία δείχνουν ότι η κρίση έχει φέρει δημογραφική ανατροπή στην πληθυσμιακή ισορροπία της Θράκης, διότι πάρα πολλοί νέοι, Χριστιανοί κυρίως, έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Αυτό ανοίγει ορέξεις σε παρεμβατικούς κύκλους της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει να επιβάλει μια ιδιότυπη μορφή «συνδιοίκησης» στην περιοχή, χρησιμοποιώντας ουσιαστικά τη μουσουλμανική μειονότητα για να πετύχει τους δικούς της στόχους.

Γι’ αυτό καταγγέλλετε το κέντρο ότι αδιαφορεί, δεν προβλέπει αλλά ακολουθεί τα γεγονότα;

Η Ιστορία επιβεβαιώνει πως όσες φορές στο εθνικό κέντρο κυριάρχησε η αδιαφορία, τα προσωπικά πάθη, οι μικροκομματικές λογικές, ο διχασμός, έγιναν τραγικά σφάλματα τα οποία πλήρωσε ο Ελληνισμός. Αντίθετα, σε περιόδους που μπόρεσαν τα πολιτικά κόμματα να συνεννοηθούν μεταξύ τους και υπήρξε μια διορατική και ξεκάθαρη εθνική στρατηγική, είχαμε θεαματικά αποτελέσματα. Η Θράκη κρατιέται ακόμα όρθια εξαιτίας αυτών των φωτεινών πολιτικών που κατά καιρούς εφαρμόστηκαν. Από το 2009 και μετά, θα έλεγα ότι η Αθήνα απορροφήθηκε από την οικονομική κρίση και αδιαφόρησε.

Με αποτέλεσμα;

Αυτό να διαμορφώνει σήμερα στη Θράκη μια κατάσταση ιδιαιτέρως δύσκολη, όπου ο επιπόλαιος και ανεύθυνος νεοθωμανικός αναθεωρητισμός του Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί να δημιουργήσει δεδομένα, τα οποία δεν διευκολύνουν την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων, ούτε την προστασία του μοντέλου ανοικτής κοινωνίας που κτίσαμε τα προηγούμενα χρόνια Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι. Βέβαια η νευρικότητα που εκδηλώνει δεν στέλνει μηνύματα μόνο στην Ελλάδα αλλά κυρίως στη διεθνή κοινότητα.

Αμφισβητώντας τη Συνθήκη της Λωζάννης;

Ναι, νιώθοντας ότι απειλούνται τα ανατολικά του σύνορα και η εσωτερική ισορροπία, ιδίως μετά το πραξικόπημα, ο Ερντογάν απειλεί τον διεθνή παράγοντα ότι δεν θα διστάσει να μεταφέρει τη φωτιά από την Ανατολή στη Δύση και κυρίως στα Βαλκάνια, τα οποία έχουν μια ιστορική ευαισθησία στα θέματα της ειρηνικής συνύπαρξης των κρατών. Βεβαίως η Ελλάδα και σε αυτό το σημείο μερικές φορές έχει αντιδράσει επιπόλαια. Βγήκαν πολύ επιδερμικά κάποιοι αναλυτές να πουν ότι το κάνει για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Μπορεί, αλλά δεν έχουμε το δικαίωμα να βλέπουμε τόσο επιδερμικά τα πράγματα διότι εμείς είμαστε ο πρώτος στόχος του τουρκικού εθνικισμού.

Η Ελλάδα τι πρέπει να κάνει;

Πρωταρχική επιδίωξή μας είναι η βελτίωση των διμερών σχέσεων συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, τις συνθήκες και την αρχή καλής γειτονίας. Όταν όμως αντιστρέφεται αυτή η λογική, πρέπει να είμαστε έτοιμοι αποτρεπτικά και διπλωματικά να πάρουμε όλα τα μέτρα για να προστατέψουμε αποτελεσματικά τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα σε όλα τα ζητήματα που αφορούν τον Ελληνισμό, από τη Θράκη και το Αιγαίο μέχρι και την Κύπρο. Η ελληνική πολιτεία έχει χρέος να καλέσει σε συστράτευση όλες τις δυνάμεις του Ελληνισμού. Αυτό υποστηρίζει και το βιβλίο μου προτείνοντας επειγόντως τη σύσταση Διακομματικής Επιτροπής για το θέμα της Θράκης. Είναι μια πρόταση που έχουν υποστηρίξει 60 συνάδελφοι βουλευτές στο παρελθόν μαζί με την υπογραφή του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Στην πρόταση αυτή αντέδρασε θετικά ο υπουργός Εξωτερικών κ. Κοτζιάς και πληροφορούμαι ότι θετική άποψη εκφράζουν τόσο ο Πρωθυπουργός κ. Τσίπρας όσο και ο αρχηγός της αντιπολίτευσης κ. Κ. Μητσοτάκης. Ελπίζω να βρεθούμε σε αυτό το θέμα όλοι ενωμένοι και προετοιμασμένοι για να κάνουμε με αποφασιστικότητα αυτά που πρέπει.

Δεν είναι αργά;

Θα έπρεπε να γίνει χτες, αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Κάποια στιγμή πρέπει να μάθουμε να ξεκινάμε. Αυτή είναι η ιδανική στιγμή να κάνουμε ένα ξεκάθαρο σχέδιο που θα δεσμεύει όλες τις κυβερνήσεις με συνεπή πολιτική στη Θράκη, στο Αιγαίο και στο Κυπριακό. Για τη Θράκη επιμένω, όχι γιατί είναι η ιδιαίτερή μου πατρίδα, αλλά γιατί εκτιμώ ότι φτιάξαμε ένα μοντέλο, όπου στη σημερινή εποχή που η θρησκεία επανέρχεται ως κυρίαρχο στοιχείο στις αντιπαραθέσεις των λαών εμείς καταφέραμε να την κάνουμε πλεονέκτημα. Συμβιώνουμε ειρηνικά. Αυτό το μοντέλο δεν γέννησε τρομοκράτες. Δεν διευκόλυνε τη στρατολόγηση μαχητών του ISIS γιατί η μετριοπάθεια και η ελευθερία που επικράτησαν τους έκανε όλους να νιώσουν την ανάγκη να προστατεύσουν την ανοικτή κοινωνία που έχουμε δημιουργήσει. Δεν μπορούμε να αφήσουμε ούτε τον τουρκικό εθνικισμό ούτε και την αδιαφορία του ελληνικού κέντρου να γκρεμίσουν ό,τι έχτισε η θρακιώτικη κοινωνία.

Τι πρέπει να γίνει;

Απάντησή μας πρέπει να είναι η ανάδειξη της ανοιχτής μας κοινωνίας και η ποιοτική ανάπτυξη, με στόχο τη δημογραφική ενίσχυση. Οφείλουμε να αξιοποιήσουμε τα φυσικά και επίκτητα πλεονεκτήματα της περιοχής. Να αναπτύξουμε τη Θράκη ως εμπορικό διαμετακομιστικό σταυροδρόμι, ως ενεργειακό κόμβο, ως πολιτιστικό και περιβαλλοντικό πάρκο. Να εκμεταλλευτούμε τους φυσικούς της πόρους και να τη μετεξελίξουμε σε Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο με όχημα το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Να τη μεταβάλουμε από πύλη σε γέφυρα της Ευρώπης προς την Ανατολή. Ένα τέτοιο σχέδιο πρέπει να στηριχθεί από όλους. Γι’ αυτό ήλθα με μεγάλη χαρά στην Κύπρο γιατί ξέρω ότι μιλώ σε ένα πληγωμένο ακροατήριο που μπορεί να καταλάβει την αγωνία του Θρακιώτη. Πλήρωσε η Κύπρος τις διχόνοιες. Πλήρωσε τα πάθη. Σήμερα κάνει έναν τεράστιο αγώνα να σηκωθεί στα πόδια της και να βαδίσει προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η Κύπρος τι έχει να διδαχτεί από τη Θράκη;

Το πολύτιμο δίδαγμα για την Κύπρο είναι η δόμηση της ανοικτής δημοκρατικής κοινωνίας που επιτεύχθηκε από την Ελληνική Δημοκρατία τα τελευταία 40 χρόνια στην περιοχή. Ο σεβασμός στην ισλαμική παράδοση συνδυασμένος με το δημοκρατικό πνεύμα και τον σεβασμό στα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα, είναι ένα καταπληκτικό μίγμα που μαζί με την εθνική αποφασιστικότητα θωρακίζει την πατρίδα.

Αυτό πώς μπορείς να το καλλιεργήσεις;

Με έξυπνες πολιτικές που έγιναν στο παρελθόν. Για παράδειγμα, ο σεβασμός στη μαντήλα δεν αποτέλεσε ποτέ κεντρικό θέμα στην πολιτική ατζέντα της Ελλάδας όπως στο Παρίσι ή στο Βερολίνο. Οι Μουσουλμάνοι της Θράκης νιώθουν ότι είναι ισότιμοι Ευρωπαίοι πολίτες που μπορούν να απολαμβάνουν τη θρησκευτική τους ελευθερία και αυτό αποτρέπει φανατισμούς και φονταμενταλισμούς να βρουν χώρο. Το μόνο πράγμα που έρχεται να δηλητηριάσει αυτή τη σχέση είναι κατά καιρούς ένας τουρκικός εθνικισμός και μια απαράδεκτη παρεμβατικότητα που επιδιώκει την πολιτική χειραγώγηση της μουσουλμανικής μειονότητας.

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΕΣ ΣΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ

Το φυσικό αέριο πού βρίσκεται μέσα σε αυτό το τοπίο;

Ελλάδα και Κύπρος είναι απολύτως αλληλέγγυες στο θέμα του φυσικού αερίου και έχουν ταυτότητα συμφερόντων. Η Κύπρος αναμφισβήτητα, αν πάνε όλα καλά, φαίνεται ότι μετατρέπεται σε ένα διεθνές hub, πεδίο παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς φυσικού αερίου. Η Ελλάδα μπορεί να παίξει συμπληρωματικά αυτό τον ρόλο, αναπτύσσοντας τους αγωγούς που είναι σε εξέλιξη αλλά και διάφορες πλωτές εξέδρες αεριοποίησης, όπως αυτή που συζητείται στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Θα μπορούσε να μεταφέρεται εκεί το LΝG από την Κύπρο, να αεριοποιείται και να διοχετεύεται στον αγωγό TAP, που χτίζεται τώρα στην περιοχή της Θράκης. Αυτό συνδέει στρατηγικά τα δύο άκρα του Ελληνισμού και υπηρετεί τις αρχές της ενεργειακής ασφάλειας, διαφοροποιώντας για την ΕΕ τις πηγές, τις μορφές και τους δρόμους της ενέργειας.

Όταν ο Ερντογάν πήγε στα Αρριανά...

Πώς κρίνετε τη συμπεριφορά του Ταγίπ Ερντογάν;

Στην αρχή υπήρξε μετριοπαθής και έχω αυτή τη μαρτυρία και στο βιβλίο μου. Όταν πρωτοήλθε στην πόλη μου, την Κομοτηνή, το 2004-2005, τον υποδέχτηκα ως υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας για λογαριασμό της ελληνικής Κυβέρνησης. Ήταν ένας άνθρωπος που τηρούσε τον λόγο του. Σεβάστηκε απόλυτα αυτά που είχαμε συμφωνήσει και κάποια στιγμή ζήτησε να πάει στα Αρριανά, το χωριό καταγωγής ενός εκ των υπουργών του, ο οποίος είναι και σήμερα στην κυβέρνηση. Οι ελληνικές υπηρεσίες δεν ήθελαν να τον αφήσουν να παραβεί το τυπικό πρόγραμμα επίσκεψης. Τους είπα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη, πως όταν φιλοξενούμε κάποιο ξένο στη Θράκη, στο σπίτι μας όλα τα δωμάτια είναι ανοικτά. Όταν πήγε, ο Μουσουλμάνος δήμαρχος τού είχε ετοιμάσει υποδοχή. Μπροστά στο Δημαρχείο άκουσε τον χότζα να ψέλνει από τα μεγάφωνα του μιναρέ και είδε εκατοντάδες γυναίκες με φερετζέδες να προσέρχονται για να τον υποδεχτούν. Σοκαρίστηκε... Γύρισε στον συνεργάτη του και είπε «Γι’ αυτά στην Τουρκία εμείς πήγαμε φυλακή...» Δεν υπάρχει πιο ισχυρό τεκμήριο σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας στη Θράκη, από τη δήλωση-ομολογία που έκανε τότε ως Πρωθυπουργός της Τουρκίας ο σημερινός Πρόεδρός της.

Γράφει: Αντιγόνη Σολομωνίδου Δρουσιώτου

Δημοσίευση στην ιστοσελίδα του Φιλελεύθερου

ΣυνημμένοΜέγεθος
Evripidis_Stylianidis_interview_Fileleftheros.pdf262 KB