Μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου

Η παγκόσμια κοινωνία της πληροφορίας αποτελεί σήμερα απτή πραγματικότητα, η οποία έχει «μεταμορφώσει» την καθημερινή μας ζωή σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι συνέπειες της εφαρμογής της να γίνονται αισθητές σε όλους τους τομείς: τις διαπροσωπικές επαφές, την ενημέρωση, τη διασκέδαση, την εργασία, το εμπόριο και τις οικονομικές συναλλαγές. Και στον χώρο της εκπαίδευσης, αναμφίβολα είναι τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η χρήση του διαδικτύου στην ανεύρεση πληροφοριών, τον εμπλουτισμό των γνώσεων των μαθητών και των μαθητριών, την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και τη σύναψη διεθνών εκπαιδευτικών σχέσεων μεταξύ σχολικών μονάδων. Ενδεικτικός της έκτασης, που έχει προσλάβει η ψηφιακή επανάσταση, είναι ο όρος «ηλεκτρονικός γραμματισμός», που προέκυψε από την ανάγκη να αποδοθεί λεκτικά η εξοικείωση του ατόμου με τις νέες δεξιότητες και απαιτήσεις των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων μάθησης.

Πολυάριθμοι είναι, ωστόσο, οι κίνδυνοι, που ελλοχεύουν κατά την ανεξέλεγκτη πλοήγηση στον χαοτικό εικονικό κόσμο του διαδικτύου για τα παιδιά και τους εφήβους. Φαινόμενα, όπως η σεξουαλική παρενόχληση και η παιδική πορνογραφία, οι ύποπτες εμπορικές ιστοσελίδες, τα παράνομα παιχνίδια, η παραβίαση της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων, μπορούν να μετατρέψουν την κατά άλλα επωφελή περιήγηση στον κυβερνοχώρο σε απειλή για την ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των νέων. 

Δεδομένου ότι τα νεαρά άτομα είναι, λόγω ηλικίας,  πιο επιρρεπή και πιο δεκτικά σε κάθε είδους πληροφορία, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν την ωριμότητα να την ελέγξουν κριτικά, η ευθύνη για την προστασία τους βαρύνει  εμάς τους ενηλίκους, γονείς, εκπαιδευτικούς και επίσημους κρατικούς φορείς. Σαφώς δεν πρόκειται για μια εύκολη υπόθεση, αφού το ζητούμενο δεν είναι ούτε η πλήρης απαγόρευση της πρόσβασης στο διαδίκτυο, που θα συνιστούσε ανεπίτρεπτη παλινδρόμηση και αδικαιολόγητη «τεχνοφοβία», ούτε η απουσία οποιασδήποτε επιτήρησης, που αποτελεί επικίνδυνο εφησυχασμό. 

Στο πλαίσιο αυτής της γενικότερης επαγρύπνησης, σήμερα εορτάζουμε για πέμπτη συνεχή χρονιά την Παγκόσμια Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, που τελεί υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της αρμοδίας Επιτρόπου για την Κοινωνία της Πληροφορίας και τα Μ.Μ.Ε., κυρίας Viviane Reding. Βασικό σκεπτικό της συμβατικής καθιέρωσης της συγκεκριμένης ημέρας είναι να δοθεί μια ευκαιρία για γενικότερο προβληματισμό και ενημέρωση του κοινού αναφορικά με την ασφάλεια στο Διαδίκτυο. 

Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, από την πλευρά του,  συμμετέχει στη διεθνή κινητοποίηση υλοποιώντας μια σειρά δράσεων, που αποσκοπούν στο να μεταδώσουν στους μαθητές και τις μαθήτριες εκείνες τις γνώσεις και τις δεξιότητες, που εγγυώνται την εκ μέρους τους ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο. Τέτοιες πρωτοβουλίες είναι παραδείγματος χάριν η εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος «Φορητός Μαθητικός Υπολογιστής», υπό την αιγίδα του ΥΠ.Ε.Π.Θ., της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και άλλων εμπλεκομένων φορέων, με στόχο την ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και παιδιών για τη σωστή αξιοποίηση και χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας, καθώς και η συμμετοχή του Υπουργείου Παιδείας στην ετήσια διεξαγωγή Πανευρωπαϊκού Διαγωνισμού, με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου». 

Επί τη ευκαιρία του εφετινού εορτασμού, το Γραφείο της Δικτυακής Εκπαιδευτικής Πύλης του ΥΠ.Ε.Π.Θ., σε συνεργασία με τον Ελληνικό Κόμβο Ασφαλούς Διαδικτύου «saferinternet.gr», διοργανώνουν κεντρική εκδήλωση, την Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2008, στην αίθουσα του ΥΠ.Ε.Π.Θ. Ζακλίν ντε Ρομιγί, κατά τη διάρκεια της οποίας θα βραβευθούν οι πρώτοι εθνικοί νικητές του διαγωνισμού «ΕΣΥ καθορίζεις τη ζωή σου στους εικονικούς κόσμους» και θα ανακηρυχθούν οι πανευρωπαϊκοί νικητές, σε παράλληλη διαδικτυακή σύνδεση με την ανακοίνωση που θα γίνει από την Επίτροπο Viviane Reding στις Βρυξέλλες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον αντίστοιχο περσινό πανευρωπαϊκό διαγωνισμό, στον οποίο έλαβαν μέρος συνολικά 200 σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλες τις χώρες της Ευρώπης, οι 30 συμμετοχές ήταν Ελληνικές, ενώ μεταξύ των τεσσάρων εργασιών που βραβεύθηκαν, οι δύο προέρχονταν από σχολεία της χώρας μας, αποδεικνύοντας ότι τα ελληνικά σχολεία μπορούν να αποτελέσουν δυναμικές εστίες πολιτισμού, ευαισθητοποίησης και κοινωνικής αφύπνισης και να σταθούν επάξια στο ευρωπαϊκό στερέωμα.

Πέρα από τις θεσμοθετημένες σε επίπεδο εκπαιδευτικού συστήματος δράσεις, σημαντική είναι και η συμβολή των γονέων και των κηδεμόνων στην ανάπτυξη σωστών και ενδεικνυμένων στάσεων απέναντι στις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο.  Ως ενήλικοι, γονείς ή/και εκπαιδευτικοί, οφείλουμε να ενημερώνουμε τους νέους για τους κινδύνους που εγκυμονεί η ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες, να τους επιβλέπουμε κατά τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή και κυρίως να επιτύχουμε μια καλή επικοινωνία μαζί τους, προκειμένου η όποια εκ μέρους μας  παρέμβαση να μην εκληφθεί ως περιορισμός ή καταδυνάστευση της προσωπικής τους αυτενέργειας και πρωτοβουλίας. Είναι σημαντικό, όταν συμβουλεύουμε τα παιδιά και τους εφήβους, να τους εξηγούμε τους λόγους, για τους οποίους πρέπει να ακολουθήσουν τη συμβουλή μας, κι όχι να περιοριζόμαστε σε γενικόλογες απαγορεύσεις και αυταρχικούς αφορισμούς. Μέσα από τον ειλικρινή διάλογο το παιδί μας θα μας μιλήσει ελεύθερα για τα άτομα, με τα οποία επικοινωνεί ή ανταλλάσσει μηνύματα, και θα μας ενημερώσει άφοβα για τυχόν απειλές, εκφοβισμούς ή παρενοχλήσεις, των οποίων έπεσε θύμα. Μέσα από την απροκατάληπτη συνομιλία θα μας εμπιστευθεί και θα ζητήσει τη συνδρομή μας για την κριτική αξιολόγηση των πληροφοριών, που λαμβάνει. Μόνο υπό αυτές τις προϋποθέσεις, θα μπορεί ο κάθε νεαρός χρήστης να καταθέσει τις δικές του απόψεις στον παγκόσμιο διάλογο, που διεξάγεται, προστατεύοντας παράλληλα τα προσωπικά του δεδομένα. Μόνο υπό αυτές τις προφυλάξεις η καινούργια διαδικτυακή πραγματικότητα θα διατηρήσει τον αδέσμευτο χαρακτήρα της και δεν θα μετατραπεί από εικονική δημοκρατία και σε εικονική ασυδοσία και καταστρατήγηση των ατομικών ελευθεριών.