Θεσμικός παραλογισμός

Κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 εκδηλώθηκαν τρεις τάσεις στο θέμα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας:

α) Η άμεση εκλογή του από το λαό, που στηρίχθηκε από τον Κ. Μητσοτάκη. Αυτοί που διαφώνησαν υποστήριξαν ότι μεταβάλλει το πολίτευμα από «προεδρευόμενη» σε «προεδρική δημοκρατία» δημιουργώντας ένα δίπολο εξουσίας.

β) Η εκλογή με την απλή πλειοψηφία των 151 βουλευτών. Υποστηρίχθηκε από τον Ε. Βενιζέλο και στηριζόταν στη λογική ότι η ανάδειξη Προέδρου δεν πρέπει να διακόπτει τη θητεία των εκλεγμένων κυβερνήσεων. Οι διαφωνούντες υποστήριξαν ότι το σύστημα αυτό δεν ισχυροποιεί το θεσμό. Ο Πρόεδρος δεν είναι πρόσωπο ευρείας συναίνεσης, αλλά μονοκομματικής επιλογής, χωρίς ενδιάμεση διαδικασία άμεσης δημοκρατικής νομιμοποίησης, δηλαδή εκλογές, άρα είναι πρόσωπο ή θεσμός περιορισμένου κύρους.

γ) Η εκλογή με ενισχυμένη πλειοψηφία 200 ή 180 βουλευτών όπως θεσπίστηκε στη Βουλή του 1975. Η άποψη αυτή που επικράτησε υποστηρίζει ότι η εκλογή του Προέδρου είναι θεσμική ευκαιρία ευρύτερων συναινέσεων που οπλίζει τον Πρόεδρο με αυξημένο κύρος και δίνει τη δυνατότητα στα κόμματα να συνεργασθούν για το καλό του πολιτεύματος. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε τη λύση κύρους τη δίνει ο λαός, ο οποίος επιλύει τη διαφωνία των κομμάτων διότι δίνει τη δυνατότητα στο κόμμα ή το συνασπισμό που θα συγκεντρώσει 151 έδρες μετά τις εκλογές να εκλέξει Πρόεδρο αίροντας κάθε αδιέξοδο.

Στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ σήμερα, όπως εύστοχα επισημαίνουν οι έγκριτοι Συνταγματολόγοι Τσάτσος και Κασιμάτης έχουμε ένα θεσμικό παραλογισμό. Ενώ συμφωνεί στην επιλογή του προσώπου του Προέδρου, αρνείται να τον στηρίξει. Ουσιαστικά επιθυμεί να χρησιμοποιήσει την κορυφαία διαδικασία του πολιτεύματος για να προκαλέσει εκλογές. Υποτάσσει δηλαδή το πολιτειακό και θεσμικό συμφέρον στη μικροκομματική σκοπιμότητα μειώνοντας το κύρος του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας και υπονομεύοντας στην πράξη μία από τις βασικές αρχές του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.

Στη συμπεριφορά αυτή δε χωρούν δικαιολογίες. Το ΠΑΣΟΚ δεν επικαλείται σοβαρό εθνικό ζήτημα για να προκαλέσει εκλογές αναζητώντας ευρεία δημοκρατική νομιμοποίηση. Ούτε προτίθεται να προτείνει άλλο πρόσωπο μετά από αυτές ώστε να αιτιολογεί θεσμικά και πολιτικά τη στάση του. Εμφανώς και δημόσια χρησιμοποιεί την κορυφαία δημοκρατική διαδικασία του πολιτεύματος καθιστώντας τον Πρόεδρο «εργαλείο» σκοπιμοτήτων. Αυτό δεν εκθέτει μόνο την αξιωματική αντιπολίτευση. Είναι πολύ σοβαρότερο ζήτημα. Υπονομεύει την ποιότητα της δημοκρατίας μας την οποία κατοχύρωσαν μεταπολιτευτικά με την υπεύθυνη στάση τους όλες οι πολιτικές δυνάμεις.


Δημοσιέυθηκε στην εφημερίδα REAL NEWS στις 26/07/2009.