Μήνυμα για τον εορτασμό της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου

«Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες».  

Υπάρχουν κορυφαίες στιγμές στην ιστορία ενός λαού, κατά τις οποίες μετουσιώνονται σε πράξη όλες εκείνες οι αξίες και τα ιδανικά, που αποτελούν κατεξοχήν σύμβολα της ιστορικής του πορείας. Το υψηλό πρόσταγμα του Αλεξανδρινού ποιητή, που διατρέχει την ελληνική ιστορία ανά τους αιώνες, ήχησε και την 28η Οκτωβρίου 1940, όταν ο ελληνικός λαός όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα και βροντοφώναξε το «ΌΧΙ», μια κατηγορηματική άρνηση, η οποία συνιστούσε κατ’ ουσίαν απόρριψη της ανελευθερίας, του εθνικού εξευτελισμού, της κατάφορης καταπάτησης των δημοκρατικών θεσμών, της ακύρωσης όλων των διαχρονικών ιδεωδών, που ανέκαθεν πρέσβευε ο ελληνισμός.

Αυτή την αγέρωχη λεκτική πράξη οι Έλληνες την ενσάρκωσαν με την αυτοθυσία και την αυταπάρνησή τους κατά την περίοδο 1940-44: η Μάχη της Ελλάδας κατά των φασιστικών Ιταλικών δυνάμεων αρχικά και κατά των ναζιστικών Γερμανικών, από τις 6 Απριλίου 1941, διήρκεσε συνολικά 216 ημέρες, γεγονός που προκάλεσε παγκόσμια κατάπληξη και έγινε αφορμή γενικευμένου θαυμασμού και εγκωμίων. Όταν η ναζιστική λαίλαπα σάρωνε τη μία μετά την άλλη τις Ευρωπαϊκές δυνάμεις, η Ελλάδα, με σύμπνοια και ενθουσιασμό, κατάφερε επί 160 ημέρες να αναχαιτίσει την πανίσχυρη Φασιστική Ιταλία, με αποκορύφωμα την πανωλεθρία της μεγάλης Εαρινής Επίθεσης του Μαρτίου του 1941. Ο εξοργισμένος, όμως, από την «απείθεια» των Ελλήνων Χίτλερ αποφάσισε να «πατάξει» ο ίδιος την Ελλάδα, με αναπόφευκτο επακόλουθο την επικράτηση των δυνάμεων του Άξονα τον Απρίλιο του 1941, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του ελληνικού στρατού.

Σύσσωμοι οι Έλληνες, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, κοινωνικής τάξης ή πολιτικής τοποθέτησης, με υψηλή συναίσθηση του εθνικού τους καθήκοντος, αγωνίστηκαν σθεναρά κατά του Κατακτητή. «Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά», αναφωνεί ο μεγάλος μας ποιητής, Γιώργος Σεφέρης, για όλους εκείνους τους ανώνυμους ήρωες, που έπεσαν στα πεδία των μαχών, υποχρεώνοντας ακόμη και τον ίδιο τον Χίτλερ να παραδεχθεί σε λόγο του στο Reichstag (1941): «Η ιστορική δικαιοσύνη με υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι από όλους τους αντιπάλους που αντιμετωπίσαμε, ιδιαιτέρως ο Έλληνας στρατιώτης πολέμησε με παράτολμο θάρρος και ύψιστη περιφρόνηση προς τον θάνατο».

Σήμερα, εν έτει 2008, ο εορτασμός της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 αποκτά ιδιαίτερο νόημα ως πηγή προτύπων και αξιών για την ενίσχυση της αυτογνωσίας μας ως έθνους και τη βαθύτερη  και αντικειμενικότερη γνώση της ιστορίας μας. Αυτήν την αγωνιστικότητα, την επιμονή για δικαιοσύνη και ελευθερία, που ενέπνευσε τους ήρωες του 1940, οφείλουμε και εμείς, οι σύγχρονοι Έλληνες, να ενστερνιζόμαστε στον καθημερινό μας βίο. Λίγοι λαοί έχουν το προνόμιο να διαθέτουν τόσο πλούσια ιστορική κληρονομιά, η οποία έχει πολλάκις αποδείξει ότι η ενότητά μας αποτελούσε πάντοτε τον αποφασιστικό καταλύτη στην ιστορική μας διαδρομή. Απορρίπτοντας την αυτο-παγίδευση μέσα σε παραληρήματα εθνικού μεγαλείου και κενά πατριδολαγνικά συνθήματα, χρέος μας είναι να προσαρμόσουμε την πολύτιμη παρακαταθήκη των προγόνων μας στις ανάγκες και τις απαιτήσεις της σύνθετης πραγματικότητας, που βιώνουμε. Γιατί οι βραδυπορούντες αποσύρονται από την ιστορική σκηνή και όσοι βλέπουν μόνο προς τα πίσω καταρρέουν.

Σε μια εποχή, που έχουμε επιλέξει υπεύθυνα να συνδέσουμε το μέλλον μας με το μέλλον μιας ισχυρής Ενωμένης Ευρώπης, η ανάμνηση των ηρωικών γεγονότων του 1940 δεν αποσκοπεί στο να διαιωνίσει εθνικά μίση και φυλετικές εχθρότητες. Αντιθέτως, δηλώνει την αμετακίνητη πρόθεσή μας να εργαστούμε σκληρά για την εμβάθυνση και τη διαπλάτυνση της ευρωπαϊκής συνεργασίας, έχοντας ως ιδανικό μας μια ισχυρή Ελλάδα σε μια Ευρωπαϊκή Κοινωνία λαών, χαρακτηριζόμενη από ανάπτυξη, συνοχή, πρόοδο και αλληλεγγύη. 

Ιδιαίτερα εσείς, οι νέοι και οι νέες μας, που είστε το μέλλον και η ελπίδα αυτού του τόπου, οφείλετε να βιώσετε και να προβάλετε τη σημερινή επέτειο σαν ένα μήνυμα για προσήλωση στην ελευθερία, την αυτοδιάθεση, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια και την προκοπή ως τρόπο συμπεριφοράς και διαβίωσης.

Γιατί οι καιροί αλλάζουν, αλλά οι αξίες μένουν ίδιες και συνιστούν οδηγούς ζωής για όλους μας.