Skip to Navigation

Όλα είναι θέμα Παιδείας

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ» στις 06-07-2010.

Οι απλουστευτικές πολιτικές προσεγγίσεις του ζητήματος της εκπαίδευσης που ταυτίζουν απόλυτα την αρρυθμία ή συχνά τη διάλυση του εκπαιδευτικού συστήματος με τη χρηματοδότηση δεν απηχούν την πλήρη αλήθεια. Χωρίς να υποτιμάται η αξία της χρηματοδότησης της Παιδείας από το Κράτος οφείλουμε να υπογραμμίσουμε τη σημασία που έχει η σωστή διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.

Για πολλές δεκαετίες οι πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου Παιδείας έδιναν βάρος στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις ξεκινώντας συνήθως από την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η δική μας προσέγγιση την περίοδο 2007-2009 υπήρξε διαφορετική.

Εμείς πιστέψαμε ότι:

  • Η οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να ξεκινήσει από κάτω προς τα πάνω, δηλαδή από το Νηπιαγωγείο προς το Πανεπιστήμιο και τη Διά Βίου Μάθηση.
  • Θεωρήσαμε ότι είναι πιο σημαντική μεταρρύθμιση να λύσουμε προβλήματα της καθημερινότητας, να εφαρμόσουμε τους υφιστάμενους Νόμους διορθώνοντας ή συμπληρώνοντας τους όπου είναι αναγκαίο και να διαχειριστούμε το ανθρώπινο δυναμικό της εκπαίδευσης αποτελεσματικά, εμπνέοντας το και ενεργοποιώντας το στην κατεύθυνση υλοποίησης ενός συγκεκριμένου οράματος που με σαφήνεια και πραγματισμό το οριοθετήσαμε εξ’ αρχής.

Η κατάσταση που κληθήκαμε να διαχειριστούμε ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Πάνω από 3.600 καταλήψεις κάθε φθινόπωρο που οφείλονταν κυρίως στα χιλιάδες κενά δασκάλων και καθηγητών, στην καθυστέρηση διανομής των βιβλίων, στα σοβαρά προβλήματα των κτιριακών υποδομών και βεβαίως σε πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες που πυροδοτούσαν το κλίμα διαβρώνοντας τη σχέση μεταξύ πολιτείας, εκπαιδευτικών, μαθητών και γονέων.

Η κατάσταση αυτή επιβαρύνονταν περαιτέρω από τη χρόνια ομηρεία των εκπαιδευτικών στην αναπλήρωση η οποία δημιουργούσε αβεβαιότητα για το μέλλον τους με άμεσες επιπτώσεις στην αποδοτικότητά τους και άρα στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Πως μπορεί κανείς να προσδοκά ποιοτική εκπαίδευση και ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση για τα παιδιά του όταν χάνεται πολύτιμος εκπαιδευτικός χρόνος διδασκαλίας, συρρικνώνεται η εκπαιδευτική διαδικασία, υπάρχουν τάξεις χωρίς εκπαιδευτικούς, χωρίς βιβλία, χωρίς κατάλληλες αίθουσες; Οι εκπαιδευτικοί αγανακτούν, οι μαθητές εύλογα αντιδρούν και οι γονείς απογοητεύονται. Ενώπιον αυτής της κατάστασης, ιεραρχήσαμε τους στόχους και ξεκινήσαμε μία προσπάθεια μαζί με τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς. Η προσπάθεια μας υπήρξε πρακτική και στοχευμένη γι’ αυτό και ήταν αποτελεσματική.

Σχέση Εμπιστοσύνης

Παρά την αρχική δυσπιστία της εκπαιδευτικής κοινότητας που είχε ακούσει κατά καιρούς πολλά λόγια από πολλούς καταφέραμε να εδραιώσουμε μία σχέση εμπιστοσύνης και συνεργασίας που άλλαξε τα δεδομένα.

Πρώτο μας μέλημα ήταν η σωστή οργάνωση της εκπαιδευτικής καθημερινότητας ώστε με την έναρξη του σχολικού έτους οι εκπαιδευτικοί να βρίσκονται στις τάξεις και τα βιβλία να περιμένουν τους μαθητές.

Για να το πετύχουμε συζητήσαμε με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς και αξιοποιώντας την πείρα της διοίκησης καταρτίσαμε χρονοδιάγραμμα για όλες τις διοικητικές πράξεις που είναι απαραίτητες ώστε όλα να είναι έτοιμα με την έναρξη του σχολικού έτους.

Πετύχαμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο όλο το ανθρώπινο δυναμικό του Υπουργείου λαμβάνοντας υπόψη κενά και πλεονάσματα ειδικοτήτων και περιοχών έτσι ώστε τα σχολεία να είναι πλήρη σε εκπαιδευτικούς. Οι διορισμοί, οι αποσπάσεις, οι μεταθέσεις γίνονταν σε πλήρη ταύτιση με τις πραγματικές ανάγκες των σχολικών μονάδων φροντίζοντας πάντοτε να λαμβάνουμε υπόψη τις ιδιαιτερότητες των περιοχών αλλά και τα κοινωνικά κριτήρια, σε συνεργασία με τα στελέχη της εκπαίδευσης, τους Περιφερειακούς Διευθυντές και τους Διευθυντές Εκπαίδευσης οι οποίοι καθόλη αυτήν την προσπάθεια υπήρξαν σύμβουλοι και συμπαραστάτες μας.

Το χρονοδιάγραμμα τηρήθηκε κατά γράμμα και για πρώτη φορά οι υπηρεσιακές μεταβολές των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών καθώς και οι διορισμοί μονίμων και αναπληρωτών έγιναν έγκαιρα και ορθολογικά.

Καινοτόμες Υπηρεσίες

Εκτός αυτού, εισάγαμε καινοτόμες υπηρεσίες ώστε η ενημέρωση των εκπαιδευτικών να είναι ταχύτατη για τα θέματα που τους αφορούν (sms για διορισμούς μονίμων και αναπληρωτών, e-data center για τις μεταθέσεις, ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων για το διαγωνισμό του ΑΣΕΠ). Επιπλέον, η πρώτη φάση της εισαγωγικής επιμόρφωσης για τους νεοδιόριστους έγινε για πρώτη φορά πριν την έναρξη του σχολικού έτους.

Στόχος μας ήταν να εξασφαλίσουμε όλες τις προϋποθέσεις ώστε η υλικοτεχνική υποδομή να είναι επαρκής, οι εκπαιδευτικοί να είναι απαλλαγμένοι από την γραφειοκρατία και την εργασιακή ανασφάλεια που δημιουργείται από μία ασυντόνιστη διοίκηση και οι μαθητές να απολαμβάνουν υψηλού επιπέδου εκπαίδευση. Και το πετύχαμε σε μεγάλο βαθμό:

  • Θεσμοθετώντας μέγιστο χρόνο παραμονής στην αναπλήρωση τους 24 μήνες προϋπηρεσίας με μία επιτυχία στον ΑΣΕΠ, με το 30μήνο και τη διατήρηση του 60-40 στις προσλήψεις, λύσαμε οριστικά το πρόβλημα της ομηρείας και του εργασιακού μεσαίωνα δεκάδων χιλιάδων αναπληρωτών οι οποίοι ήξεραν πλέον τους κανόνες που οδηγούν σε μόνιμο διορισμό.
  • Κατασκευάζοντας 1213 «Έξυπνα Βιοκλιματικά Σχολεία» σε ολόκληρη την Ελλάδα και προετοιμάζοντας την ψηφιακή τάξη δημιουργήσαμε σύγχρονες υποδομές όπου εκπαιδευτικοί και μαθητές μπορούν πλέον να απολαμβάνουν υπηρεσίες σε ένα ανθρώπινο περιβάλλον.
  • Καθετοποιώντας τις διαδικασίες έκδοσης των διδακτικών βιβλίων, ώστε ο ΟΕΔΒ να μπορεί να τα παράγει ταχύτητα και να τα διανέμει στις σχολικές μονάδες, πετύχαμε για πρώτη φορά ακόμη και τα πιο απομακρυσμένα σχολεία να είναι πλήρη σε σχολικά εγχειρίδια κατά την έναρξη του σχολικού έτους.

Πολύτιμοι Συνεργάτες

Τίποτα από όλα αυτά όμως δεν θα μπορούσε να γίνει αν δεν κερδίζαμε την εμπιστοσύνη των εκπαιδευτικών και των μαθητών, οι οποίοι αντιλαμβανόμενοι ότι στο Υπουργείο Παιδείας η διοίκηση εργάζεται ουσιαστικά και συστηματικά για την βελτίωση της εκπαιδευτικής καθημερινότητας συνέβαλαν στην επίτευξη της προσπάθειας μας.

Πολύτιμοι συνεργάτες μας σε αυτή την προσπάθεια υπήρξαν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι είδαν ότι στο μέτρο που το επέτρεπαν οι δυνατότητες της οικονομίας προσπαθήσαμε να λύσουμε θεσμικά και οικονομικά τους αιτήματα (αύξηση ωρομίσθιας αποζημίωσης, επίδομα διοικητικών υπαλλήλων Κεντρικής Υπηρεσίας, τροποποίηση του ΠΔ 50 για τις μεταθέσεις, ωράριο ολιγοθεσιτών, παροχές σε τριτέκνους και πολυτέκνους εκπαιδευτικούς κλπ.) αλλά πρώτα και κύρια οι μαθητές γεγονός που αποδεικνύεται από την σχεδόν εξαφάνιση του φαινομένου των καταλήψεων τη χρονιά 2008-2009.

Η νέα πολιτική ηγεσία που ανέλαβε το Υπουργείο Παιδείας μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου δυστυχώς ανέτρεψε πλήρως όλο τον προγραμματισμό που είχε επιτευχθεί.

  • Μίλησε για κατάργηση των αποσπάσεων εκτός τάξης και απέσπασε έως τώρα πάνω από 3000 εκπαιδευτικούς εκτός τάξης.
  • Μίλησε για αξιοκρατικό σύστημα πρόσληψης ακυρώνοντας το μέγιστο χρόνο παραμονής και μηδενίζοντας την προϋπηρεσία που με κόπο είχαν μαζέψει αναπληρωτές και ωρομίσθιοι μετά από αλλεπάλληλους διαγωνισμούς ΑΣΕΠ και υπηρετώντας στα πιο απομακρυσμένα σχολεία της χώρας.
  • Μίλησε για αξιοκρατία στις επιλογές στελεχών και ξήλωσε όλη την ιεραρχία της εκπαίδευσης εισάγοντας νέο σύστημα επιλογής με συνέντευξη.
  • Μίλησε για κατάργηση της ωρομισθίας, αλλά την διατήρησε εισάγοντας μάλιστα και τον θεσμό του αναπληρωτή μειωμένου ωραρίου και δημιουργώντας έτσι εκπαιδευτικούς τριών ταχυτήτων με αβέβαια αποτελέσματα.
  • Μίλησε για το «Νέο Σχολείο» στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται ο μαθητής και κατάργησε την Πρόσθετη Διδακτική Στήριξη, που παρείχε δωρεάν φροντιστηριακά μαθήματα σε αδύναμους και φτωχούς μαθητές.
  • Μίλησε για επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και κατάργησε τις εκπαιδευτικές άδειες.
  • Μίλησε για περιβαλλοντική συνείδηση και σταμάτησε τη χρηματοδότηση των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
  • Μίλησε για σωστό προγραμματισμό και, ενώ έχουμε μπει στον Ιούλιο, δεν έχουν γίνει ακόμα οι αποσπάσεις και δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη ο αριθμός των μονίμων διορισμών.
  • Μίλησε για 1δις ευρώ για την Παιδεία στον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και μείωσε ήδη και την προϋπάρχουσα χρηματοδότηση.

Δυστυχώς, όλα συνηγορούν στο ότι η χρονιά που θα ξεκινήσει θα βρει τα σχολεία ανέτοιμα να υποδεχθούν τους μαθητές σε μία οικονομική συγκυρία που η Παιδεία είναι το μόνο μέσο για να βγούμε από την κρίση.

Ας αντιληφθεί, έστω και την ύστατη στιγμή, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου ότι η Παιδεία δεν είναι χώρος μικροκομματικών σκοπιμοτήτων αλλά σύνθεσης και συναίνεσης.

Ας αντιληφθεί ότι ο εκπαιδευτικός είναι σύμμαχος και συνεργάτης της και όχι ο αποδιοπομπαίος τράγος που ευθύνεται για τις τραγικές παραλείψεις δεκαετιών.

Ας αντιληφθεί ότι το μέλλον της χώρας εξαρτάται από την Παιδεία της νέας γενιάς.

Ας αντιληφθεί ότι το «Όλα είναι θέμα παιδείας» είναι ένα σύνθημα που εμείς το πιστέψαμε και το εφαρμόσαμε στην πράξη και που το ΠΑΣΟΚ έσπευσε αμέσως να το καταργήσει, τόσο ως όραμα όσο και ως πρακτική.